Monday, August 15, 2011

"Marinduque: Pinaka-gitna ng 'Pinas"

Marinduque: pinaka-gitna ng ‘Pinas
ni Eli J. Obligacion, Reprinted mula sa “The Weekly Marinduque”, November 16-22, 2007.


Noong 1995, inatasan ako ni Gov. Bong Carrion na gumawa ng tourist brochure para maipamahagi sa mga bisitang dumarating dito. Sa paglalarawan ng lokasyon ng Marinduque ginamit ko ang phrase na “it’s right at the very center of the Philippine archipelago”. Nabasa ito noon ng kaibigan kong si Charlotte Schoneman, isang PCV, at minungkahi niyang palitan ko ng “smack center of the Philippine archipelago” para raw mas descriptive. Kaya iyon na nga ang ginamit namin.

Sa promosyon ng turismo siyempre, dapat ilahad kung ano ang mga bagay na kakaiba sa isang lugar na hindi maaangkin ng iba. Ang claim ng pagiging sentro ng lalawigan noong mga panahong iyon ay dala lamang talaga ng hangarin na mailagay ang Marinduque sa gitna ng mga usaping pangturismo.

Subalit makaraan ang higit sa isang dekada, makaraang pumaimbabaw na nga sa bawat sulok ng daigdig ang mga makabagong teknolohiya, mas mabilis na komunikasyon, impormasyon, at dito ay Internet nga ang pinaka-kamangha-manghang imbensyon ay ito ang biglang lumitaw:

Ang pag-ako na ang pagiging pinaka-gitna ng Marinduque sa mapa ng Pilipinas ay may siyentipikong basehan. Higit sa lahat, dokumentado ang katotohanang ito sa makakapal na opisyal na research documents, at scientific papers na nakatago sa mga aklatang pandaigdig!

May marker pa.

Lumitaw din na halos isang-daang taon na ang nakakaraan ay natuldukan na kung saan mismong lugar sa Marinduque ito matatagpuan; na noon pang 1911, ay tinayuan pa ito ng marker ng mga banyagang geologists! At naroron pa rin ang marker hanggang ngayon, napaglimutan na sa mahabang panahon, at natabunan na ng mga elemento at higanteng mga damo! Pero naroon!

Alam naman natin na sa loob ng kung ilang siglo, gamit ang mga sinaunang compass o galaw ng mga tala at bituin sa langit, nakarating sa Pilipinas ang mga Tsino noong ika-10 siglo, ang mga Muslim noong ika-15 siglo sa katimugang bahagi, at nadiskubre nga ni Magellan ito noong 1521. Sinakop ito ng mga Amerikano noong 1898, at sa usapin ng geodetic surveys, mahalaga sa sino mang mananakop, ay dito na nga nagsimula ang mahabang proseso ng pagmamapa sa bawat sulok ng Pilipinas – at ang pag-identify sa sentro ng Pilipinas.

Kaugnay pa ring marker sa Datum Station Balanacan.


USC&GS

Sistematikong trabaho ang isinagawa ng U.S. Coast ang Geodetic Survey (USC&GS), mula 1901-1942. ‘Datum’ ang tawag sa sistema ng pagtatalaga ng specific points sa ellipsoid (matematikong modelo ng sukat at hugis ng mundo), sa pamamagitan ng pag-gamit ng latitude at longitude. Ibat-ibang datum ang itinayo ng mga siyentipiko sa ibat-ibang lugar sa Pilipinas (‘Astro stations’): Bancalan Island, Cagayan Sulu Island, Davao, Iligan, Misamis Oriental at Zamboanga sa Mindanao; Legaspi at Vigan sa Luzon; Ormoc, tacloban sa Leyte Island, at Iloilo sa Bisaya. Ilan lamang ito sa halos sabay-sabay na datum na isinagawa ng mga Amerikano, subalit dahilan sa lawak ng kalupaan at karagatan mula Luzon, kalagitnaan ng Pilipinas, hanggang Mindanao ay kinailangang gumawa ng bagong datum, ina ng mga datum.

Ang resulta ng mga trigonometric surveys mula sa lahat ng mga datum ay pinagsama-sama nila hanggang nabuo ang tinatawag na Luzon Datum of 1911.

Luzon Datum of 1911

Ang origin, simula o pinakagitna ng Luzon Datum of 1911, ay malapit sa San Andres Point na nasa Datum Station Balanacan. Ang longitude at latitude nito ayon sa orihinal na tala ay: “F o = 13 degrees 33’ 41.000” North, D o = 121 degrees 52’ 03.000” East of Greenwich, and the geoid/spheroid separation H o – h o = 0.34 meters”

Ang Luzon Datum of 1911 ang malawakang ginagamit na datum sa Pilipinas. Ito ang ginagamit sa lahat ng mapa na nalilimbag ng National Mapping and Resources Information Authority (NAMRIA), at ang origin ng lahat ng ito ay tumuturo ngani sa nabanggit nang lugar sa may Balanacan.

Latter-day marker na inilagay ng DENR na nagsasabi ng latitude at longitude.

Zooming out

‘Balanacan’ at ‘San Andres Point’ naman ang ginagamit sa mga teksto sapagkat ito ang mga pangalang makikita sa mapa. Subalit kung talagang gugustuhin na mapuntahan ang ‘gitna ng Pilipinas’, ay makikita ito sa pagitan ng San Andres Point at Balanacan Port. Nasa bulubunduking kagubatan ito na kung saan ang mga bahagi ng Silangan, Argao at Hinanggayon ay nagsasalubong (isa pa ngang curiosity ito), subalit matatanaw kapag ikaw ay nakasakay sa barko at malapit nang dumaong sa Balanacan.

Si Joven Lilles ng provincial assessor’s office ang unang nakapagsabi na mayroon ngang marker na itinayo doon ang mga Amerikano noong 1911, at ito ay napuntahan na niya. Kinumpirma din sa akin ng barangay captain ng Argao (Bonifacio Subil). May kahirapan nga lamang daw mapuntahan ang lugar dahil sa sukal at mga ahas na naglipana dito.

Kapag tumigil na ang tag-ulan marahil ay mainam itong mabisita kasama si Jov at ang kapitan. Ideya ni Jov na magbukas papunta doon ng isang trail at maglagay ng malaking karatula: “You are now at the Center of the Philippines”. Masisiyahan ang mga mahilig sa ecotourism, mga boy scouts at girl scouts, mga adventure seekers, at mahiligin sa souvenir shots!

NAMRIA ay naglagay din ng kanilang sariling marker sa site.

Pero kung tutuusin, parang masaya ang pakiramdam na malaman mo na ikaw ay nakatira sa sentro ng Pilipinas, hindi ba? Hindi lamang pala pang-tula at awit lamang ang mga katagang “puso ng Pilipinas” kapag Marinduque ang pinag-uusapan, na kung saan daw, ayon sa mga mistiko, magsisimula ang pagbabago ng Pilipinas. Pero saka na, ibang kuwento na ‘yun…

Susong Dalaga Hill

Susong Dalaga Hill
Susong Dalaga Hill from Bagtasan isthmus

Date and Time

Blog Archive

Total Pageviews

Popular Posts

Blog Log

Followers

Networked Blogs

Space Weather

Space Weather
What's up in space

Categories

ACCOMMODATION Adeline Angeles ADVENTURE SERIES ALAIN MADRIGAL ALLAN VELASCO AMOINGON ARAW NG MARINDUQUE ARCHAEOLOGY Argao AWARENESS BAGTINGON Bahaghari Barrick Gold BATTLE OF MASAGUISI BATTLE OF MORIONS BATTLE OF PAYE BATTLE OF PULANG LUPA BELLAROCCA ISLAND Bishop Marcelino Antonio Maralit Jr Bishop Reynaldo Evangelista BOAC BOAC CATHEDRAL BUENAVISTA BULONG Bunganay BUTTERFLY CAPITOL BUILDING CAPITOL CHOIR Cardinal Ricardo Vidal CARMENCITA REYES CAWIT PORT CBCP CEMETERIO DE TAMPUS CENSORSHIP CHANGE CINEMALAYA CLIMATE CHANGE COA Report COLONIAL HOUSES Conflict CONG. LORD ALLAN VELASCO CORRUPTION CORY AQUINO Curt Shepard DISASTER DONA PAZ DPWH DR. ANTONIO UY DTI DUTERTE EARTHQUAKE ECO-TOURISM EDSA Elections 2010 Elections 2013 Elections 2016 ELI OBLIGACION ENVIRONMENT EVENTS EXTREME MARINDUQUE FEATURED SITES GASAN GASANG-GASANG FESTIVAL GASPAR ISLAND GOV. BONG CARRION Guisian HEALTH HERMENEGILDO FLORES Hinanggayon HINULUGAN FALLS HOBIE HOLY WEEK JOSE F. ALVAREZ JOSEPH EMIL BIGGEL Joseph Laban JR LABRADOR Kalesayahan KALUTANG KURAY LAYLAY LETTER TO GOVERNOR LONGHINO Lorna-Quinto Velasco LUBANG FAULT LUZON DATUM OF 1911 Mabusay Falls MACEC MALINDIG Maniwaya Marcopper MARELCO MARINDUQUE AIRPORT MARINDUQUE AKIN KA MARINDUQUE CULTURE MARINDUQUE ELECTIONS 2013 MARINDUQUE FIRST SATURDAY MOVERS MARINDUQUE HISTORY MARINDUQUE HISTORY CONFERENCE MARINDUQUE INFRA PROJECTS Marinduque Politics MARINDUQUE STATE COLLEGE MARINDUQUE TOURISM MARINDUQUE VIDEO MARTIN LARDIZABAL MAXIMO ABAD MIMAROPA MOGPOG MORIONES 2009 MORIONES FESTIVAL Moriones Festival '10 Moriones Festival '12 MORIONES FESTIVAL 08 MORIONES FESTIVAL 09 MORYONAN MSC SAMBAYANG SINING LAHI MUTYA NG MARINDUQUE Myke Magalang NCCA NORWEGIAN MISSION ALLIANCE PASTORES PASYONDULA PASSION PLAY Paye PEOPLE PERCIVAL MORALES PH HISTORY PHILIPPINE ARTS FESTIVAL Places PNP Poctoy Beach Pope Francis Pork Barrel POWER OUTAGE Pres. Benigno S. Aquino PRESIDENT DUTERTE PRRM PUTONG RAMON MADRIGAL Raymond Go ROBERTO MADLA Romulo Bacorro Russel Madrigal SAKAMAR SAN ISIDRO CAVE Sangguniang Panlalawigan Sawi Sayao Bay SCUBA DIVING SEA TRAVEL SCHEDULES SEAIR SENEN LIVELO Silangan South China Sea SPACE STA. CRUZ STATE OF THE PROVINCE ADDRESS STTC ASSEMBLY Susong Dalaga Hill TARUG CAVE TEATRO BALANGAW TEOFILO N. ROQUE TON MONTEAGUDO TORRIJOS TOTO NEPOMUCENO Treasure Hunt TRES REYES ISLANDS TRIVIA Tumagabok Falls TYPHOON "FRANK" TYPHOON "ONDOY" VERDE ISLAND PASSAGE Vicky Lao-Lim VIVA MARINDUQUE 2008 VIVA MARINDUQUE 2009 VIVA MARINDUQUE REPORT WALANG SUGAT WEEKLY MARINDUQUE WW2 WW3 YESHUA YOOK

Quick news, photos, videos, culture, tourism, history and all that there is on the island of Marinduque, Philippines. "VIVA MARINDUQUE!" www.marinduquegov.blogspot.com

Marinduque Rising | www.marinduquegov.blogspot.com | (c) 2007. Powered by Blogger.