Marinduque political matriarch Carmencita Reyes dies; Romulo Bacorro sworn in as governor

Carmencita O. Reyes. From FB of  Lorenzo Vega

Marinduque governor and former representative Carmencita Ongsiako Reyes passed away, her relatives confirmed.

She was 87.

Reyes’ son-in-law and Batangas governor Hermilando Mandanas said Reyes died Monday.

In a text message, Mandanas said Reyes suffered from “an aneurysm in the stomach.” The family provided no other details regarding the governor’s prior condition.

Reyes’ grandson Lorenzo Vega, in a Facebook post, said: “Nanay Carmencita will always be remembered for her dedicated and untiring service to the people of Marinduque.”

Reyes served twice as Marinduque’s lone representative from 1987 to 1998 and from 2007 to 2010. She was governor from 1998 to 2007 and from 2010 to 2019.

Her late husband, Edmundo Reyes Sr., was a former Immigration Commissioner.

Her remains lie in state at the Heritage Park in Taguig City until January 9 and would be flown to Marinduque on January 10.

The funeral mass is set on January 11 at the Sanctuario de San Antonio Church in Makati City. - Inquirer.Net

Carmencita O. Reyes, Photo from Lorenzo Vega's FB

Romulo Bacorro, Jr. sworn in as Marinduque governor

Meanwhile, DILG Marinduque program manager, Joyce S. Ulpo posted in her FB that Vice-Governor Romulo Bacorro, Jr. took his oath of office today, January 8 as Governor of Marinduque due to the permanent vacancy resulting from Gov. Reyes' demise.

By virtue of succession under Section 44 of the Local Government Code of 1991, Bacorro will serve only the unexpired term of his predecessor.

Romulo Bacorro takes oath as Governor. From left Ret. Associate Justice Presbitero Velasco, Jr., Gov. Bacorro, Cong. Lord Allan Velasco and Boac Bishop Marcelino Antonio Maralit, Jr.

The said oath was administered by Congressman Lord Allan Velasco and witnessed by the Department Heads, Board Members, Ret. AJ Presbitero Velasco, Bishop Junie Maralit, PNP PD Landicho, Dir.Jacinto Mateo of CSC, DILG PD Frederick Gumabol, Outcome Manager Zali Z. Semilla, OIC Program Manager Joyce Semilla Ulpo and other officials and employees of the Provincial Government.

SC affirms: Marinduque governor to face trial for P5M fertilizer fund scam

Gov. Carmencita O. Reyes

The Supreme Court (SC) has affirmed that there was probable cause to put Marinduque Governor Carmencita Reyes on trial for the alleged misuse of P5 million in fertilizer funds.

In a recent 11-page decision, the SC 2nd Division denied Reyes’s petition questioning the Sandiganbayan’s February 29, 2012 resolution that upheld the validity of the graft and technical malversation charges filed against her.

The case arose from the province’s purchase of a hammermill, a shredding machine, a pelletizer, and a brush chipper in 2004 without the benefit of public bidding and contrary to the purpose of the fund to buy fertilizer.

The SC said Reyes’s request letter and purchase request for the heavy equipment were “enough to engender a well-founded belief that the crime charged may have been committed by Reyes.”

This meant Reyes would have to defend herself after the case finally reaches the trial stage.

The SC also rejected Reyes’s claim that the Ombudsman’s fertilizer fund scam investigations were based on the Senate Blue Ribbon committee report that would have been considered hearsay.

The decision was penned by Associate Justice Andres Reyes Jr. - Abogado.com.ph

Di matapos-tapos na Kagilagilalas na Epiko ng Marinduque: Ano ang latest tungkol sa usap-Marcopper

Napaurong ang SP sa pag-ratify ng panibagong kontrata na pirmado na ni Gov. Carmencita O. Reyes

Aerial view ng dredge channel sa bunganga ng Boac river na dinaanan ng tailings papuntang dagat taong 1996. Larawan mula sa Newsbreak/ Marcopper Mine Post-Spill Impact Assessment December 2001 report

Sa kasagsagan ng kampanyahan para sa Barangay at SK Elections sa Marinduque, nagulantang ang maituturing na pinaka-aktibong organisasyon sa islang-lalawigan. Ito ang Marinduque Council for Environmental Concerns (MaCEC).

Biyernes, Mayo 11, 2018, 2:00 n.h. sa Sangguniang Panlalawigan ng Marinduque.

Naka-agenda na ang opisyal na hiling ng Governor Carmencita O. Reyes na iratipika ang isang kontrata, Restated and Amended Contract of Diamond McCarthy na pirmado na ng Gobernador.

Di naputol kahit kailan kayat tuloy-tuloy, sa loob ng maraming taon, ang pagtutol ng MaCEC bilang isa sa pangunahing stakeholders at ng Simbahan, pagtutol na bigyan ng authority ang Gobernador na pumasok sa isang kontrata sa Diamond McCarthy. Ito ay hinggil pa rin sa kaso laban sa Marcopper/Placer Dome, Inc./Barrick Gold na napagkasunduang isasampa sa Canada.

‘Onerous and unacceptable’, ('Nakagagambala at hindi katanggap-tanggap', ang ginamit na mga salita patungkol sa nasabing kontrata sa isang position paper ng MaCEC.

Nagsimulang dumating ang mga miyembro ng MaCEC para makinig sa labas ng session hall.

Sa pagkakataong ito ay dumalo ang blogger na ito sa Sanggunian para manood at makinig ng opisyal na pag-uusap tungkol dito. Nadatnan ko sa labas ng session hall ang may mga 50-katao na mga miyembro ng MaCEC na nakahanda ring makinig. Naroon din ang Obispo ng Diocese of Boac, ang Most Rev. Marcelino Antonio M. Maralit, si Rev. Fr, Arvin Madla, Chairperon ng MaCEC, si Ms. Beth Manggol bilang Secretariat Head at iba pa nilang mga kasamahan.

Most Rev. Bishop Marcelino Maralit at ang blogger na ito

Pagkakita sa akin ng isang nakangiting bokal na babae ay kaagad akong pinapasok sa loob ng session hall, kasabay ng Mahal na Obispo na sa unang pagkakataon ay nakadaupang palad ko. Isa-isang dumating ang mga opisyales, sina BM Tet Caballes, BM John Fernandez, BM Mark Seno, BM Primo Pamintuan, BM Harold Red, BM Alan Nepomuceno, BM Mely Aguirre at Vice-Governor Romulo Bacorro, Jr.

Nang sinimulang talakayin ang hinggil sa ratification ng kontrata ay tinawag ang Obispo para hingan ng kanyang mensahe. Binanggit ng Obispo na umaga pa lamang ay naisumite na niya ang position paper ng MaCEC na kanya ring pinirmahan, kaya’t ito na lamang aniya ang kanyang babasahin para sa kaalaman ng lahat.

Panalangin para sa kaliwanagan sa simula ng SP session.

Sa nasabing position paper ay nakahayag ang salitang ‘vehemently’ o  mainit na pagtutol ng MaCEC bilang pangunahing organisasyon at ng Simbahan na nagsusulong ng environmental protection at social justice, pagtutol sa Ratipikasyon ng pirmado nang kontrata.

Bahagi lamang ng nasabing dokumento ay ang mga sumusunod:

“Whereas, the organization and the local church for several times have strongly expressed its objection as articulated in the previous position papers submitted to the Provincial Governor and the Sangguniang Panlalawigan in relation with the continuous engagement of PGM with Atty. Skip Scott/Diamong McCarthy Law Firm, specifically the granting of authority to the Governor, Hon. Carmencita O. Reyes, to enter into contract with the said law firm on their Restated and Amended Contract for the filing of case in Canada.

“Whereas, several comments and recommendations have been clearly expressed by the organization and other stakeholders but none of these was acted upon by the PGM and or said law firm thus, for every new contract presented before the stakeholders and Marinduquenos in general have been onerous and unacceptable.

“Whereas, all previous contract between the PGM and Atty. Skip/DM has been expired since the Nevada Court Decision dismissing the case due to lack of proper jurisdiction. All obligation was due only with the case in Nevada, since there is no recovery, Atty. Skip/DM could not demand litigation cost, under the contingency clause. Therefore, services rendered terminated.

Kopya ng position paper ng MaCEC na isinumite sa SP 'vehemently expressing opposition to the ratification of the signed restated and amended contract of the PGM with Diamond McCarthy law firm.

“Whereas, the organization is in receipt of the invitation from the Sangguniang Panlalawigan Committee on Environmental Protection, Human Ecology & Disaster Preparedness on the committee hearing scheduled on May 10, 2018 to discuss the letter of Governor Carmencita O. Reyes requesting ratification of the Restated and Amended Contract of Diamond McCarthy as already signed by her.

“Whereas, it is the power of the Sangguniang Panlalawigan to give authority to the Local Chief Executive to enter into contract with any program and/or projects to be implemented by the province, thereby in relation with the the above-mentioned request of the Hon. Governor, it is now in the powerful hands of the Sangguniang Panlalawigan to properly scrutinize the said request before rendering its decision, to avoid putting themselves and the people they represent at risk. This, always in accordance to the conditions of the law under Republic Act. 9184, to which all civil servants are to be held accountable for any contract or project that are considered not in accordance to the same principles as provided for by the same Republic Act.

“Consistently, we oppose the granting of authority to the Governor to enter into contract with DM for the case against Marcopper/Placer Dome, Inc./Barrick Gold in Canada. Unless the proper process is followed and an objective manner of procuring our legal representation in this case is done, this is onerous and unacceptable. In this particular request, we vehemently express opposition and call the attention of the Sangguniang Panlalawigan not to ratify the signed Restated and Amended Contract of the Provincial Government of Marinduque and Diamond McCarthy Law Firm…"

The said document was signed by Rev. Fr. Arvin Anthony J. Madla, J.C.L. as Chairperson of MACEC and noted by Most. Rev. Marcelino Antonio M. Maralit, Jr., D.D., Bishop, Diocese of Boac.

'The calm... before the storm' ang pinost ni Fr. Arvin Madla at larawang ito, kuha sa harapan ng Kapitolyo. Facebook page ng MaCEC

Bilang tugon sa matinding pagtutol ng MaCEC, pagtutol na inihayag ng Obispo ng Boac sa mga kinauukulan, walang Ratification na naganap sa Sangguniang Panlalawigan. 

Sa halip ay inirekomenda na lamang ng Sanggunian na isumite ang lahat ng kaukulang dokumento sa bagong itinalagang Provincial Legal Officer at iba pang mga kinauukulan na dapat makaalam para sa kanilang makabuluhang pag-aaral sa bagay na ito - ang di matapos-tapos na kagilagilalas na Epiko ng Marinduque. Ngayon ay ika-22 taon na mula ng maganap ang makasaysayang kadustahang ito, tinaguriang isang 'significant historical infamy'.

MAKIALAM! MAKIISA! Unos sa Kapitolyo ng Marinduque ngayong araw!!

Marinduque Gob. Carmencita Reyes

MAKIALAM! MAKIISA! Unos sa Kapitolyo ng Marinduque!

Diamond McCarthy (DM) at Skip Scott ang talunang mga abogado sa kaso ng Lalawigan na ibinasura ng Korte sa Nevada.

Sila ang mga abogadong nagpumilit na tanggapin ng Lalawigan ang inialok na settlement agreement noon ($20-M), na ibinasura ng bayan dahil sa mga kasukasukang kondisyones. At dahil higit kalahati ng halagang iyon ay mapupunta deretso sa bulsa ng DM, Scott at mga kasamahan!

Bakit pinipilit ni Gob. Carmencita Reyes na pirmahan NGAYON ang isang MOA with Diamond McCarthy (DM)?

Para mabayaran kaya ang ano mang pinagkagastusan ng DM sa Pilipinas at US sa loob ng 10 taon? Samantalang pinaniwala ang mga tao noon ng paulit-ulit na walang babayaran ang Lalawigan kapag natalo ang kaso sa Nevada! 

Bakit ngayon, nakalatag na ang kasunduan na naman sa isang Third Party Funder sa US na maglalaan bilang pautang ng $8-million (P 400-million)? Halagang abayaran ng Marinduque, manalo o matalo!

Sa kasunduang hindi na kailangang basahin at pag-aralan dahil mabilisan, dating gawi,  inagipit ngani ang Sanggunian?

Hindi basta-basta ang halagang pinag-uusapan dito at hindi personal na salapi ito ng Gobernador, o mga Bokal, Bayang inaapi!

Parang sugal na tinatayaan lamang ang kinabukasan ng Lalawigan! Hindi pambili laang ng bislad at bigas!

Ang mga larawan ay kuha noong nakaraang Martes, 3/7 sa Committee en Banc Meeting sa Kapitolyo, matapos ipagpaliban ang pag-abruba sa MOA noong nakaraang Biyernes dahil sa kahilingan ng Macec at ilang Bokal na nagulat.

Sa araw na iyon, ginulantang na lamang ang SP ng pagdating ng antipatikong si Skip Scott na pakawala ng Gobernador, nino pa?

Igigiit muli ngayong araw ng Biyernes, Marso 10 sa Sanggunian Panlalawigan!

MAKIALAM MARINDUQUENO!

Ephesians 6:11 Put on the full armor of God, so that you will be able to stand firm against the schemes of the devil.

Epeso 6:11 Gamitin ninyo ang lahat ng kagamitan at sandatang pandigma na kaloob ng Diyos, upang mapaglabanan ninyo ang mga pakana ng diyablo.

Matthew 6:13 'And do not lead us into temptation, but deliver us from evil.'

Marcopper wants to mine first before rehab of damaged ecosystems and Gina Lopez says what?

Marinduque Gov. Carmencita Reyes whose lips were sealed on the Marcopper issues since the infamous proposed settlement controversies that erupted in 2013, has now claimed something very curious. In an interview by Henry Omaga-Diaz, (for The World Tonight ANC), Reyes said that the mining company wanted to 'repair on condition that they are allowed to mine first to generate funds for the repair'.

When and where this idea was taken up, only she and those close to her apparently know. As far as the people of Marinduque are concerned, large-scale and small-scale mining in Marinduque are out of the question, non-negotiable.

In 2005, MACEC submitted 15,000 signatures of Marinduquenos calling for a moratorium on large-scale mining operations in the island, resulting in the adoption by the provincial council (SP) of Resolution No. 379 s. 2005  declaring a 50-year large-scale mining moratorium in the province. A new set of legislators reiterated the 50-year large scale mining moratorium by adopting Resolution No. 25 in 2007. 

Then in 2010 the SP reiterated once again the 50-year mining moratorium policy of the province through Resolution No. 35 s. 2010. Going even further than that, in 2011, the SP adopted Resolution No. 335 s. 2011 “amending the declaration of mining moratorium in the province to include the moratorium on small scale mining, excluding quarrying."

So now, why the talk of reopening the mine when possible social accountability to both large-scale and small-scale mining for metallic minerals have been loudly and repeatedly denied by the people? Large-scale and small-scale mining in Marinduque are, at the risk of getting repetitious, out of the question, non-negotiable. 

The idea of allowing Marcopper 'to mine first to generate funds for the repair' is in fact, also in complete contradiction to the infamous proposed settlement  by the Province of Marinduque and Barrick Gold three years ago.  One condition stated among others that no part of the funds would be used to rehabilitate the damaged eco-systems, Calancan Bay, Mogpog River, Boac River. Rehabilitating these ecosystems was a core aspect of the law suit.

Marinduquenos protesting in 2013 the 'onerous, unacceptable' settlement agreement

If there had been a meeting between the Governor and Marcopper/Placer Dome where the latter expressed willingness 'to repair on condition that they are allowed to mine first', then this is probably something never disclosed to the public, nor any of the stakeholders concerned. By connecting the dots however, particularly recent statements from the Mines and Geosciences Bureau regional director, Roland de Jesus, the idea of Marcopper operating again is indeed being floated around. 

Is Reyes, by stating what she's saying now echoing the same idea as a new option?

How could it even be possible to think that people will ever forget that it was open-pit mining and the lack of suitable place to dump the mine tailings that caused the Marinduque miseries in the first place? How does that problem get solved by more mining? And since when does the perpetrator of gross harm get to dictate what it will do and how it will abuse some more before providing relief? 

And this comes after the large-scale attempt to deceive the people of Marinduque by wooing them to accept the ill-fated settlement deal described as "onerous", and one that stipulated legal fictions. One that stipulated that there are no unacceptable environmental or health impacts related to the mining by Marcopper on Marinduque over almost 30 years!

It could be likened to a quack doctor saying now to his patient - here, first take some more poison and then I'll cure you! Simply disgusting and absurd!

18 km private graveled and earth Marcopper road traversed by residents of barangays Kilo-Kilo, Labo and San Antonio. Neglected for over two decades. Photo: Joel Paez

Enter Gina Lopez, but

And what's holding DENR Secretary-designate Gina Lopez (her appointment yet to be approved by the CA), after making recent statements on how the children and farmers of Marinduque have suffered, what's holding her from making a clear, definitive stand on the Marinduque environmental and health impacts? Why use the Marinduque mining miseries to justify closures and suspensions of mining operations ELSEWHERE? It looks and feels exploitative.

It will be recalled that in an earlier interview by GMA's Jay Taruc in November 2016, Lopez was caught on video saying of Marcopper:

Gina Lopez being interviewed by GMA's Jay Taruc. Screenshot from Lason sa Paraiso

"Yung mining company ang dapat mag-rehab. They should fix it. Ang challenge ngayon ay to rehabilitate the dam... Ang problema dito, the mine did the devastation for one whole generation. Hanggang ngayon. It's not good. We will fix it. Now what we do is what should have been done 20 years ago, is that once you suspend, tulungan natin. They can't go out and i-rehabilitate nila yung mines..."

It's getting curiouser and curiouser.

For the record, the relevant portion of the recent (Feb. 23, 2017 ) The World Tonight, ANC news feature (link) earlier mentioned went as follows in actual sequence:

Reyes: "Gusto nila ire-repair nila on condition, magmimina muna sila para makakuha ng kuwarta para irepair" .(They want to repair on condition that they should mine first so they could generate funds for the repair)

Omaga-Diaz: "But DENR Secretary Gina Lopez said she has no plans of giving Marcopper a permit to operate again. She cited claims of residents, the mining firm did not even provide medical assistance to those affected by a toxic waste spill that hit major river systems in Marinduque in 1996."

Gina: "Grabe! Hanggang ngayon yung dalawang ilog patay pa. Yung 78 children nagdudusa pa sa brain disease. Yung corals nila, patay. For me you've killed the economic potential of the place."

Who is MR Holdings?

To court for damages and exposing ownership

Recently, in its website, MGB-Mimaropa published a report about the urgency of fixing a serious 'new threat' of subsidence that has developed in the Maguila-guila Siltation Dam in Mogpog. It had proposed some solution to mitigate the problem. 

But no fixes downstream would be meaningful if the source of the problems at the mine site itself are not addressed at source. This could only be possible by gaining access to the site, currently guarded. 

Who's paying the guards' salaries, by the way? Marcopper? But who is MR Holdings named in 'no trespassing' signs at the mine site? 

Are those concerned unwilling to tackle these questions head on?

It must not be forgotten that the Marinduque Council for Environmental Concerns (MACEC), the municipalities, barangays, the Catholic Church, other NGOs and stakeholders have not wavered a bit in pushing the fact that there are lawyers in Canada able and willing to act on behalf of the Province, to take Barrick to court for damages and expose the ownership of this guarded mine site.

The least that the continually exploited people of Marinduque expect is for DENR, Sec. Lopez and the national government to positively support, actively support this case going ahead. This case, apparently due to never-ending manipulations by some, legally and otherwise, that have characterized Marinduque's struggle for justice, its re-filing in Canada has been protracted once again. Why? 

Silence.


Also Read:

Marinduque environmental disaster circus: Hidden agenda glaring now?

Lason sa Marinduque: Sabwatan sa pandarambong, panggagahasa sa kalikasan at pagpinsala sa kaginhawahan ng mga tao ayon sa mga grupong pangkalikasan.

About the Marcopper environmental crimes that the exceedingly exploited people of Marinduque have been made to suffer no end, many documentaries have been produced by civil society groups or news media. But one that got curiously generated to my YouTube page just a couple of days ago as something 'recommended for you' caught my attention. 

Produced by The Center for Environmental Concerns-Philippines and the Marinduque Council for Environmental Concerns (published on YouTube in 2012), the title is: Breaking the Chains of Imperialist Mining (25 minutes).

No reference to Marcopper, Placer Dome nor Marinduque in the title but it's just simply about all of them with quite a few mouthfuls revealed. Some may find parts of the narrative shocking even today, particularly those who have enjoyed their sleep of nights for decades. 

But hearing it straight from the lips of government officials, doctors, scientists, farmers, fisherfolks, environmental advocates, Catholic priests and children/youth who underwent detoxification could still blow your mind. You might find yourself emphatizing with some of their deepest feelings if you're one of those inclined to feel a tinge of malasakit.

Portions of the video were taken in earlier years and in 2004. The re-opening of the mines was being pushed by the powers that were, even when the foreign mining partners had stunningly fled the scene to escape responsibility.

Bahagi ng mapapakinggan mo:

Matapos ibigay ng Estados Unidos ang huwad na Kalayaan noong 1946, ang bansa at likas na yaman ay nanatiling hawak ng mga dayuhan at ng mga kasabwat na pulitiko at panginoong may lupa o mga naghaharing-uri ng bansa. Ganito ang nangyari sa Marinduque.

Kasabwat din sa pandarambong ang mga pulitiko't panginoong may lupa sa mga lalawigan at rehiyon. Sa Marinduque, ang panginoong may lupa na pamilyang Reyes ay nananatiling makapangyarihan pati sa usapin ng pagpapahintulot ng pagmimina...

Pasok ang footage kay Father Malapad:

Dahil sa totoo lang ay nagsasalita sila na ibig sabihin ay sila ay hindi papayag na magbukas ang Marcopper, ang minahan, pero ngayon ay talagang sigurado na yung kanilang posisyon na sila'y pabor doon sa pagbubukas ng minahan.

Sabi ni Vinia, naging biktima ang anak dahil sa lason dulot ng mina:

"Kung ako laang ang atanungin, matindi ang galit ko diyan... Sila'y mga walang puso, walang kaluluwa. Sariling bulsa laang nila ang kanilang inapuno. Alam laang nilang busugin ay ang kanilang sikmura."

Sa Mogpog River. "Umulan laang ng kaunti ay kuwan ay umaagos yung naga-asul-asul.. tilapya patay lahat pati hipon", "Wala na pong katapusan ang problema namin dito".

Deklarasyon naman ng Governor Carmencita O. Reyes:

"Marcopper had paid 7.8 billion pesos in taxes, generated 1.2 billion dollars in current exchange". (Reyes)

Ayon naman sa dating Mayor Percy Morales ng Sta. Cruz:

"84 million dollars annually ang magiging income ng national government..."

Sambit tuloy ng Macec: 

"Samantalang hanggang ngayon ay may utang pa sa real property tax sa bayan ng Sta. Cruz at sa buong Marinduque ang Marcopper-Placer Dome." (Umabot na sa higit P 1-Bilyon ang utang sa buwis ng Marcopper sa Marinduque).

Sa usapin naman ng walang katapusan at walang kasawa-sawang pangako ng mga ganid, ay deretsahan din ang mga salita.

Patunay ni dating bokal Lety Monte ay ganito::

Maraming pangako, katulad ng may power subsidy, may employment... apprenticeship, may medical mission pa, tapos ang pangako pa sa barangay na 7% ng 1.8 million bawat barangay bawat taon ay ibibigay sa barangay... parang pinapangako na nila ang langit at mga bituin para masungkit ang pag-oo ng mga barangay.

Pag-oo raw saan? Para sa pag-gamit palang muli ng Calancan Bay bilang tambakan ng tailings!

Patotoo ng isang barangay kagawad:

"Sinabi rin sa memo na binasa sa amin ay ang pagtatambak ng basura ay dito raw muli sa Calancan Bay. Iri ay yung muling pagtatambak ng basura nila. So iyon ang mahigpit na tinututulan talaga..."

Footage ni Dr. Catherine Coumans ng MiningWatch Canada:

"I heard this morning that the plan is to dump the waste again to Calancan Bay... and how the Philippine Government could even contemplate such a thing is beyond me."

Balik sa ating barangay kagawad:

"Nagmungkahi kami na dadaanin sa assembly, subalit ang aming kapitan ayaw pumayag sapagkat ang gusto niya ay siya na yung mag-house-to-house, magpapirma..."

Iginiit naman ng isang pinapapirma:

Ay yung pinapirmahan na kung gusto nganing matuloy ang tailing ulit dito ay yung hindi mapirma ay hindi raw kakapasok sa Marcopper, ay di ito anakin ay pananakot.

Ayon kay Dr. Romeo Quijano, Toxicologist ng UP College of Medicine tungkol naman sa P 20-million USGS study ay "kitang-kita diyan yung sabwatan":

"Ginastusan nila ng napakalaki, samantalang nung humihingi ng budget ang Toxicology Team ng Pollution Control at Department of Health hindi nila mabigay ang budget na yoon. Parang inaabswelto nila yung Marcopper.

"Sa balita ko nga ay mismong si Congressman (Edmund) Reyes, pa nga ang nagfacilitate ng USGS study diyan at nagbigay ng false hopes. E talagang kitang-kita diyan yung sabwatan ng big business, ng national government at pati, to a certain extent, ang local government sa tingin ko."

Dr. Aloysius Baez, Head Spokesperson CEC-Philippines:

"Ang tiyak lang diyan ay, in due time, puwedeng ang lahat ng tao ay puwedeng maapektuhan."

Moral lesson ayon sa dokumentaryo

"Ang trahedyang sinapit sa Marinduque ay patuloy na nagsisilbing aral sa iba pang lalawigan at kabayanan sa ating bansa, bagay na nagpapalakas sa pambansang pagtutol sa pagmimina ng makadayuhan kontra kaunlaran at kontra mamamayan."

Pahabol ni Monsignor Ramon Magdurulang:

"...Sa ating sarili, sa ating bayan, hindi lamang ngayon kundi para sa mga susunod na henerasyon."

At ni Father Allan Malapad:

"Kasama din tayo sa simbahan ng mga dukha. Pero ang tanging posisyon nga lamang namin ay ipaglaban at manindigan".

Voice-over: 

"... Sa kabila ng mga mapanupil na mga batas, mga pangakong mapanglinlang, at pagtatalaga ng maraming militar sa area para supilin ang mga mamamayan, ang paninindigan ng mga mamamayan ay nananaig, Ito ang paninindigang kalagin ang kadena ng pagkaalipin sa makadayuhang pagmimina sa lalawigan ng Marinduque.

"... Patuloy na iginigiit ng mga Marinduqueno, sampu ng mga makabayan, makamamayan at makakalikasang organisasyon ang mga panawagang ito."

Ano ang iginigiit na 'panawagan'?

Immediately decommission all mine structures specially the tailings dams and ensure that further spills are prevented.

Remove and clean-up all toxic wastes from the mine pits, tailing dams, rivers, tailings contaminated lands and all other areas affected by mining and establish a program for the rehabilitation of Marinduque.

Marcopper-Placer Dome must pay all back wages and benefits of all previous workers and employees.
Ensure the people's easy access to safe, clean, sufficient and affordable water.

Provide free continuous and full medical support for all suspected victims of mine-related illnesses.

Marcopper-Placer Dome must immediately pay just compensation and provide alternative sources of livelihood to all its victims of irresponsible mining.

Permanently ban mining in Marinduque.

Prosecute all Marcopper-Placer Dome and government officials liable for the plunder and destruction of the environment and for the damage to the health, livelihood and well-being of the people.

At ang pakikibaka raw na ito ay patuloy na isasagawa "sa diwa patriyotikong pakikibaka ng mga Katipunerong Marinduqueno".

Dahil daw:

"Nagpapalit-palit ang mga pangulo, subalit wala ni isa ang tunay na nakinig at tumugon sa isyu ng mga Marinduqueno. Itinuturo ng kasaysayan na walang ibang maaasahan kundi hindi ang pagkakaisa at samasamang pagkilos".

Pero naasa ngani ng husto ang mga Marinduqueno na may pagbabagong magaganap sa wakas sa usaping ito. Sa ilalim ng bagong pamahalaang Duterte!

"Sa diwa ng patriyotikong pakikibaka ng mga Katipunerong Marinduqueno,  ang ating paglaban para sa pagpapatigil sa imperyalistang pagmimina at para sa makatarungang pamahalaan ay nagpapatuloy."

Credits: Malu Maniquis, CEC-Philippines, MACEC Marinduque in cooperation with Development and Peace, Institute for International Cooperation of the German Adult Education Association.

Sa P300-M: Liham ng Marinduque vice-gov sa gov

Vice-Governor Romulo Bacorro Jr.

Pormal na nagpadala ng liham ang Bise-Gobernador ng Marinduque, Romulo Bacorro, Jr. sa Punong-Lalawigan Carmencita O. Reyes hinggil sa kanyang mga reserbasyon sa usaping may kinalaman sa Php 300-million na pondong utang sa DBP. Sa kadahilanang patong-patong na ang mga usaping 'teknikal, administratibo at legal status' ng naipasang Supplemental Budget No. 2 ng Sangguniang Panlalawigan tungkol dito, inihayag ni Bacorro ang kanyang panalangin na kilalanin naman ni Reyes ang mga findings at observations hinggil sa nabanggit na usapin. 

Ayon sa nasabing opisyal na liham na ang kopya ay ipinadala sa mga kinauukulan, ang mga ito ay ang sumusunod (salin sa Tagalog; ang orihinal na kabuuhan sa Ingles ay makikita sa ibaba):

1) Ang mga kinakailangang boto ayon sa Article 107 (g) IRR ng Local Government Code of 1991 ay hindi naman nakamit kaya't ang nasabing Budget ay hindi rin mapapakinabangan (inoperative).

2) Kung ipagpapalagay halimbawa na nagamot na at naratipika na ang mga diumano'y depekto, discrepancies at deficiencies, sa mga aspetong teknikal, procedural at legal na may kinalaman sa bagay na ito, ang marupok na interpretasyong ito ay magdudulot naman ng epekto ng pagbabalewala sa mga naunang ginawang hakbang na inasahang maayos na isinagawa tulad ng, at hindi limitado sa, public bidding na naganap na at ang pag-gawad ng mga kinauukulang kontrata, sapagkat ang paiiralin na petsa ng ABC (Section 7, RA 9184), ay kung kailan talaga naipasa ang Budget.

3) Ang Komisyon sa Audit ay walang pasubaling naglahad na ang pangungutang ay "hindi kailangan at hindi nirerekomenda" at ito ay naipaliwanag ng may kahabaan sa nilalaman ng PGM AOM No. 16-08 na may petsang April 11, 2016. (kalakip ang kopya)

4) Ang proseso ng procurement ay hindi naaayon sa ibat-ibang standard requirements na kailangang sundin ayon sa mga probisyon ng IRR ng RA 9185 tulad ng napakahabang paliwanag na mababasa naman sa PGM AOM No. 16-05 na may petsang March 28, 2016. (kalakip ang kopya)

Kopya ng liham (page 1)

5) Hindi kailanman, sa usaping may kinalaman sa utang, nabigyan ang mandato ng Provincial Development Council na bigyang halaga ang mga aspetong teknikal, administratibo, legal at procedural, bagamat mandatory ang partisipasyon ng institusyong ito sa pagbalangkas ng long term, medium term at annual Socio-Economic Development policies, mga plano, mga programa at mga proyekto, kasama na ang taunang public investment programs (Section 106 at 109, RA 7160).

6) Ang mga proposed projects na may kinalaman dito ay pawang nangangailangan ng prior assessment ng ecological impact. Ang kahandaan at mitigation aspects sa panahon ng pagpapatupad ng mga ito ay lumalabas na hindi binigyan ng kaukulang pansin. Ang mandatory consultation requirement naman ng batas ay higit na mahalagang ipinaparating sa mga apektadong sektor. (Section 2, 26, 27 at 16, RA 7160)

7) Ang kahalintulad na mga usapin na inihayag ng mga concerned Marinduquenos at nasasaad sa kasong isinampa ni Mr. Eliseo Obligacion et. al. na nakabinbin sa korte ay dapat na maresolba.

Sa link na ito mula sa isang Inquirer article mababasa ang tungkol sa kasong nabanggit.

Tila malalim naman ang isang bahagi pa rin ng nasabing opisyal na liham ng Bise-Gobernador sa pagbanggit niyang, ang kasaysayan ay palaging magiging mabait sa sinumang maglakas-loob na higit na unawain, malampasan at mapaglabanan ang tinagurian niyang 'primordial complexities' at mga conflict sa simula pa lamang na pumapailalim aniya, sa isang payak na katotohanan. ("History will always be kind to those who dare to decipher, transcend and overcome the primordial complexities and conflicts underlying a simple truth.")

(Page 2)

Babala ng COA, tanong

Matatandang nauna nang nagbabala ang Komisyon ng Audit tungkol sa mga iregularidad na may kinalaman sa usaping ito na ayon sa kanila ay maaaring mapansin ng media at ng publiko. Magdudulot lamang anila ito ng masamang imahe sa paglilingkod bayan. ("The irregularity could also draw the attention of the media and the public, casting a bad image on public service.") 

Tanong: May posibilidad kaya na magkaroon ng katuparan ang mga dinadalangin hindi lamang ni G. Bacorro, kundi pati na ng ilan sa kanyang mga dati at mga bagong kasamahan sa Sangguniang Panlalawigan? Ng mga kinauukulang ahensya ng pamahalaan? Ng mga kaparian at obispo? Ng mga nababahalang Marinduqueno at publiko?

Maituturing marahil na kapuri-puri ang hakbang na ito na ginawa ng Bise-Gobernador. Sa panahong kasalukuyan na isinisigaw ng mas malakas ng bagong Pangulong Rodrigo Duterte sa kanyang mga ipinahayag sa ibat-ibang sulok ng Pilipinas, maging sa kanyang unang SONA kahapon lamang,  na ang korapsyon sa gobyerno ay dapat itigil ng mga kinauukulan ('This, must, stop!'; 'Pagbabago!'),  marapat lamang na ang ganitong panawagan ay pakinggan, sundin, hindi dalhin sa palusot o pagmamaang-maangan tulad ng nakagawian.

Ano naman po sa inyong palagay?

Also read:

Kasong pang-Ombudsman laban sa mga tiwali sa Marinduque (again!)

New! Kapitolyo de Marinduque: Pagkagumon sa katiwalian hindi na masawata?

"Absence of thorough assessment, work designs and study of one particular project may lead to its ambiguous implementation that could further result to delayed completion, and consequently, the use thereof by the public coupled with dubious assumptions from various stakeholders. The irregularity could also draw the attention of the media and the public, casting a bad image on public service." - COA

Naging kaugalian na pala talaga ng mga kinauukulan sa pamahalaang panlalawigan ng Marinduque ang hindi pagsunod sa mga patakarang nakasaad sa Section 17.6, Rule VI ng Revised TRR ng RA 9184 - Detailed Engineering para sa Procurement sa Infrastructure Projects. Lumalabas na ang tahasang pagsuway sa mga hakbangin na dapat munang isagawa hinggil sa bidding o kontrata para sa mga infrastucture projects ay nakaugalian na at bale wala ang batas para sa mga kinauukulan. 

Hindi maikubling ehemplo lamang ng iregularidad. Hindi nagkamali ang COA.
 Isang post mula sa FB ng Bagong Marinduque.

Ito ang suma-total ng karagdagang obserbasyon ng Komisyon ng Audit hinggil sa sistemang umiiral sa kapitolyo ng Marinduque. Tungkol pa rin ito sa P300-M loan ng lalawigan sa Development Bank of the Philippines na nilagdaan ng magkabilang panig noong October 20, 2015. Para diumano ito sa mga infrastructure projects tulad ng pagsesemento/rehabilitasyon/pagsasaayos ng Farm to Market Roads at pagtatayo/pagkompleto/rehabilitasyon/pagpapaayos ng mga multi-purpose buildings na dahil dito ay nagsagawa ng public bidding noong Marso 9, 2016.

Sa isinagawang pagsusuri ng nasabing ahensya sa mga dokumentong may kinalaman sa mga nasabong proyekto, napag-alaman na wala naman palang detalyadong engineering na mandatory ayon sa batas, matapos dapat gawan ng feasibility o preliminary engineering study at iba pang patakaran na dapat sinusunod at wala rin pala dahil hindi isinagawa ang mga ito sa usaping milyon-milyong salapi ng bayan ang gagamitin at babayaran sa higit sampung taon.

Ayon sa COA, inamin ng Provincial Engineer sa pamamagitan ng isang liham na wala ngang detailed engineering na isinagawa para sa lahat ng mga proyekto na popondohan mula sa inutang. Nagawan daw naman nila ito ng Program of Works (POWs), ayon pa rin sa Provincial Engineer. Inilahad naman ng COA na walang POW na dapat aprubahan kung walang detailed engineering.

Bukod sa rito, sa isinagawang physical inspection ng Audit Team sa mga diumano ay project sites, lalo na iyung may mga panaka-nakang sementadong daan, napag-alaman na ang mga hangganan o haba ng bawat proyekto ay hindi agarang matantiya dahil ang mga boundaries sa mga dati ng nakumpleto/sementado na at sa kung alin ang isasagawa ay hindi naman naka-specify at hindi matiyak kung saan.

Bahagi ng Audit Observation Memo No. 16-05 ng COA, March 28, 2016

Tungkol naman sa ibat-ibang diumano ay multi-purpose buildings, wala rin namang isinagawang pre-repair o pre-improvement inspection reports. Province-wide daw ang gustong ipatayo, ipakumpleto, ipaayos, ipa-rehabilitate, isaayos na multi-purpose buildings. 

Subalit dahil sa kawalan ng mga nasabing report, ipinaalam ng COA na katakatakang makakagawa ng POW dahil wala namang pre-determined individual scope of work at mga disenyo. Maaring ihambing sa pagpapagawa ng mga gusali na wala namang disenyo.

Ang mga report na ganito anang COA na maaari ding in narrative form ay dapat anyang kasama sa feasibility study na maari namang gamitin bilang basehan sa pag-gawa ng detailed engineering.

Napag-alaman din ng COA na ang mga gusali na hinati sa apat na packages bagama't nasa ibat-ibang lugar sa buong lalawigan ay pinagsama-sama sa iisang Program of Work package (lumped into one Program of Work package). Dahil dito ang pag-evaluate ng kakayahan ng magiging contractors ay masalimuot sa usapin na pang-ekwipo at paggamit ng manpower, ayon sa Komisyon.

Dahil sa kawalan aniya ng mga assessment, work designs at pag-aaral ng alinmang partikular na proyekto ay maaring humantong lamang sa may kalabuang implementasyon, na tiyak na hahantong lamang sa nabalam na pagkukumpleto ng proyekto, paggamit dito ng publiko at kasama na rito ang hindi kaaya-ayang palagay ng mga nasasakupan.

Bahagi pa rin ng kaukulang AOM ng COA. Ina-dedma talaga?

Dinagdag pa ng COA na ang iregularidad na ito ay maaaring makahatak ng pansin ng media at publiko, na magdudulot ng masamang imahe sa serbisyong pampubliko.

Sa lalong madaling panahon aniya ay dapat pawalang bisa ang naganap na public bidding dahil sa hindi pagsusod sa mga kailangan munang isagawa na naaayon sa Annex A ng Revised IRR ng RA 9184, at ipag-utos kaagad ang kanselasyon ng mga naigawad na mga kontrata sa mga nanalong bidders.

Binigyan din ng COA ang mga kinauukulan ng taning para sa kanilang masasabi subalit lumalabas na binabale-wala ng mga kinauukulan ang lahat ng detalyadong pagsusuring isinagawa ng ahensa.

Dahil nga kaya sa pagkagumon na ng kinauukulan sa katiwalian na hindi na kayang masawata?

Ano kaya talagang uri ng "Change is Coming" ang madating, kung mayroon man, sa lalawigan ng Marinduque? Ga-nood ka na lamang baga?

Kasong pang-OMBUDSMAN laban sa mga TIWALI sa Marinduque (again!)

Kapag gobyerno ang puno ng anumalya

Taumbayan laging talo at nagdurusa.

Kapitolyo ng Marinduque. Kuha ni Jepoy Olores

Kung tutuusin, tama talaga si dating Bokal Adeline Angeles, at tama rin ang pagsasampa ng kasong mga opisyal ng Lalawigan ng Marinduque ang respondents hinggil sa kwestyunableng pangungutang ng P300-Million sa DBP. Ngayon, lalo lamang nalubog pa ng mas malalim sa kumunoy ng mga anumalya ang lalawigan dahil sa pangungutang na ito. 

Maging ang lokal na Simbahan ay nagpahayag na ng pagkabahala at pormal nang nagpadala sa Kapitolyo ng liham (Hunyo 2016), bilang paalaala sa mga dati at mga bagong halal, kasama na ang mga kinauukulang mga kawani ng pamahalaang panlalawigan.

Bahagi ng post ni Angeles sa kanyang facebook noong November 3, 2015, ay ganito:

"AKO PO AY BUMOTO NG "NO" SA DAHILANG TULAD NG SUMUSUNOD IN SUBSTANCE:
1.) Ang mahahalagang dokumentong nasa pictures ay requirements po na mai-submit, mapag-aralan at ma-aprubahan muna ng SP BAGO PIRMAHAN ANG KONTRATA at I-RATIFY (as per Ordinance No. 116). SUBALIT napirmahan po ang Kontrata noong Oct 20 na hindi sinumite ang mahahalagang dokumentong ito (kasama ang 10 Year Provincial Resource Mobilization Plan etc.) 

"Ang mga documents na ito ay natanggap lamang ng SP NOONG MISMONG UMAGA NG BIYERNES DIN LAMANG. Ni hindi na nagawang ipa-xerox man lang para i-distribute sa mga bokal at basahin. APPROVED WITHOUT READING.."

Ngayon, makaraan ang ilang buwan, mismong mga ahensyang national naman (tulad ng COA at DBM), ang nagpahayag ng pagtutol sa nakita nilang mga iregularidad at iligalidad ng maraming bagay sa usapin pa lamang ng bidding na may kinalaman sa dapat patunguhan ng salapi ng bayan. Ginamit ng nasabing ahensya, halimbawa, ang mga salitang "bogus", "questionable", "bidders as ineligible thereby affecting the legality of contracts", "authenticity appeared to be doubtful", at iba pa. Iminungkahi pa na ipagpaliban na lamang ang loan facility.

Nakakapagtaka pa kaya na ganito talaga ang kahihinatnan?
Mula sa isang post sa Fb Bagong Marinduque

Opisyal na inilahad naman ng DBM na ang ginawang pagpasa ng SP sa isang partikular na appropriations ordinance para sa supplemental budget hinggil sa usaping ito ay hindi alinsunod sa batas.

Walang duda na panibagong kasong pang Ombudsman ang nakaumang na sa mga kinauukulang matitigas ang ulo. Dahil nga kaya sa tila walang habas na pagsuway sa batas at mga kaukulang patakaran ang kanila lamang nakahiligan nang gawin? Sa ngalan nga kaya ng salapi?

Pero ito lamang talaga marahil ang kailangang isagawa para maganap na ang "CHANGE IS COMING" sa Marinduque kaya?

Alin kaya ang dapat piliin talaga? Pera o bayong?
Ibinahagi sa isang pampublikong post sa Fb

COA, March 2016:

"The winning bidders/suppliers of Infrastructure Projects, Office Supplies, Furniture and Fixtures, Medical Supplies and Heavy Equipment totalling P15,050,515.15 failed to submit the complete eligibility documents, rendering bidders as ineligible thereby affecting the legality of contracts with the Province questionable and doubtful."

"Post-audit disclosed that the following bidders/suppliers (Annex A) were awarded contracts totaling P. 15,050,515.15 despite their failure to submit the complete eligibility requirements." 

"It appears that information provided by the bidder to the Bids and Awards Committee (BAC) as projects completed is bogus. 

"...suppliers of medical supplies totalling P991,120.50 and Heavy Equipment of P6,451,644.00 both submitted Tax Clearances which are not in the List of Released Tax Clearance for Bidding Purposes of the BIR thus, their authenticity appeared to be doubtful. The BAC should have declared him ineligible during post-qualification process."

"... we recommend that the BAC and the Technical Working Group be required to submit their basis for rating the aforementioned legal, technical and financial documents submitted by the bidders as "Passed" during preliminary evaluation, evaluation, and post qualification considering they appeared to be ineligible to avoid disallowance in audit."

COA, April 2016:

"Approximately 45% or P238M of the total reported Cash balance of P526M as of December 31, 2015 is free of encumbrances, thus the need to acquire a loan facility from Deveopment Bank of the Philippines (DBP) is unnecessary and not recommended."

"We (COA) recommend the following to the Management:d. Consider the deferment of the loan facility from DBP"

DBM, April 2016:

"The Sanggunian cannot pass an Appropriations Ordinance covering a supplemental budget for the current fiscal year after December 31. Supplemental Budget No. 5 covers changes in the FY 2015 Annual Budget of the Province, thus, it should be authorized within FY 2015."

Ayaw na rin ng DBM (Department of Budget and Management) ng KATIWALIAN sa MARINDUQUE

Matapos umalma ang COA, umalma naman ang DBM sa ginawang panggigiit ng mga opisyal ng Lalawigan ng Marinduque na ipasa ang isang Appropriations Ordinance No. 05 series of 2015 na inaprubahan ng Sangguniang Panlalawigan noong January 8, 2016 pero isinumite for review sa DBM noong February 1, 2016. Ito ay may kinalaman sa kontrobersyal na inuutang ng Lalawigan sa DBP na nagkakahalaga ng P 300-MILLION.

Maliwanag na inihayag ng DBM Regional Office sa Lalawigan ang pagtutol nito na may petsang Abril 7, 2016, dahil nilalabag nito ang IRR ng RA 7160, at sinabing:

"The Sanggunian cannot pass an Appropriations Ordinance covering a supplemental budget for the current fiscal year after December 31. Supplemental Budget No. 5 covers changes in the FY 2015 Annual Budget of the Province, thus, it should be authorized within FY 2015. Article 455 of the Implementing Rules and Regulations (IRR) of R.A. 7160 provides that:

"The official year of the LGUs shall be the period beginning with the first day of January and ending with the thirty-first (31st) day of December of the same year"

Marami ang nakapuna na sinubukan ng SP na isingit, madaliin at palusutin ang Appropriations Ordinance No. 5 na tinutulan ng ilan dahil tapos na ang fiscal year 2015, noong ito ay ipinapasa subalit hindi ito pinakinggan.

Dahil dito tahasang ibinalik ng DBM sa Kapitolyo ng Marinduque ang isinumiteng FY 2015 Supplemental Budget No. 5 na hindi inaprubahan. 

Paglabag sa batas sa Marinduque FMR bids atbp umusok na

Noong Oktubre 20, 2015 panahong suspendido si Gov. Carmencita O. Reyes ng Sandiganbayan dahil sa kasong tinaguriang Fertilizer Scam, ay nakipagkontrata si Reyes sa DBP para sa pangungutang ng P300M para sa mga ibat-ibang proyekto sa gitna ng mga protesta.

Kasama sa inuutang ang infra projects sa halagang P170,086,533.96 para sa farm to market roads kung saan nagkaroon ng bidding noong Marso 9, 2016, kahit pa may nakabinbin na kaso sa Makati Regional Trial Court na naglalayong ikansela ang kontrata sa DBP.

Base sa masusing pagsusuri ng COA, lumitaw na sadyang kadudaduda diumano ang legalidad ng prosesong isinagawa ng Bids and Awards Committee (BAC) sa maraming kadahilanan. Ilan dito ang hindi pagsunod sa mga probisyon ng RIRR ng RA 9184, mga bidders/suppliers na binigyan ng kontrata bagamat hindi kumpleto ang legal requisites, mga impormasyon na tinaguriang "bogus" ng COA, kabiguan ng mga bidder na magbayad ng tamang income tax sa BIR, kabiguang magsumite ng Tax Clearance, at marami pang iba pa.

Ikinagulat ng COA kung bakit sa likod ng mga nasabing pangangailangan ayon sa batas ay pinayagan ng BAC at Technical Working Group na palusutin ang mga ito sa panahon ng preliminary evaluation, evaluation at post-qualification bagamat ang mga bidders ay "ineligible".

Sa isang kasunod na Audit Observation Memorandum (AOM), na ipinadala kay Gov. Carmencita O. Reyes ay maliwanag na ipinarating ng COA ang kanilang pagsusuri. Ayon sa Komisyon may surplus sa pananalapi ang lalawigan na ang suma-total ay P 526,204,782.13 kayat hindi rin kailangang mangutang sa DBP.  Kasama sa nasabing halaga ang cash in vault, cash in bank at mga time deposit.

45% naman ng total cash na nagkakahalaga ng P238M ay magagamit sa mga proyekto sa halip na mangutang ayon sa Komisyon sa Audit.

Bahagi ng pagsusuri ng COA na may petsang April 11, 2016

Matatandaang noong 2014 ay tahasan ding iniulat sa bayan ng nasabing Komisyon na ang hindi pag-gamit ng lalawigan sa mga pondong nakalaan para sa mga proyektong makakatulong sa taumbayan ay hindi naaayon sa letra ng mga kaukulang batas.

2014 pa nagbabala ang Komisyon sa Audit

Dahilan dito iginiit na ng COA, bukod pa sa ilang mga dapat isagawa ng tuwid ng lalawigan na may kinalaman sa pananalapi, ang pagpaliban sa pangungutang sa DBP at pagtitiyak na ang pag-gamit ng kaban ng bayan ay naaayon sa "vision, mission at strategic plans" ng lalawigan.

Para sa ilang mga mamamayan ng Marinduque bilang reaksyon ay napakaliwanag na diumano kung ano ang talagang pakay ng mga nasa likod ng pangungutang.

Ito kaya ay maituturing na klasikong kabanata na kung saan ang isang inabusong pamayanan ay patuloy na ginigisa pa rin sa sarili nilang mantika?