Thursday, August 18, 2016

Kumpirmado ng mga siyentipiko ang pagdaloy ng AMD sa Bol River, tinagong report, pagguho ng mga dam

 Ang itinagong final report ng Independent Assessment Team, Mining Impacts on Marinduque

Dahil nga sumablay ang engineering designs para sa mga estruktura ng minahan, tulad ng naganap noong 1993 sa Mogpog sa failure ng Maguilaguila siltation impoundment na kung saan rumagasa ang mga debris na nagdadala ng acid generating mine waste sa Mogpog River, at ang pagiging sablay din ng Tapian drainage tunnel noong 1996 na nagresulta sa pagragasa ng tailings sa Makulapnit at Boac Rivers, nagresulta ang mga ito ng malawakang pagkasira sa kapaligiran ng Marinduque. 


Walang karampatang tulong mula sa kinauukulan sa pagremedyo sa Mogpog River o mapigilan ang pagkalat pa ng lasong mina. Minsan, nagtulong-tulong na lamang ang mga residente para ma-kontrol kahit papaano ang pagkalat ng lasong mina. Photo: MACEC 

Hindi pa kasama rito ang ginawang pag-pollute ng Calancan Bay at mga sakit na dinanas ng mga residente hanggang ngayon, lalo na ng mga kabataan.

Mula ng hininto ang operasyon ng minahan at tumakas palabas ng bansa ang mga banyagang nasa iikod ng pagpapatakbo ng minahan ay wala nang ginawang pagpapaayos sa mga peligrosong esktruktura o dams ng minahan.

Dahil dito, walang tigil, araw at gabi, ang pagdaloy ng acid mine drainage mula sa mine waste dumps at sa Tapian pit lake, mula sa tailings deposits, ganun din sa large-scale erosions ng mine wastes mula sa malalawak na mine waste piles sa minahan.

Ang mga nabanggit sa itaas ay isang bahagi lamang ng isinagawang imbestigasyon, pag-aaral at konklusyon ng Independent Assessment Team ng USGS noong 2003 (natapos 2004).

Findings ng dalawang scientific teams

Kinumpirma ng mga siyentipiko ng USGS ang naunang pag-aaral na isinagawa ng Klohn-Crippen noong 2001. At batay sa pagsusuri ng USGS Independent Assessment Team, idiin nila ang mga serious deficiencies at kanilang pagkabahala sa apat na major impoundments (dams) sa minahan.

Mga usaping pangkaligtasan ang nakita nila na dapat daw tugunan sa Tapian Drainage Tunnel Bulkhead, Tapian Pit at East Highwall, at sa 310 Drainage Tunnel.

Mayroon pa rin pala silang short-term recommendations na inilatag, gayundin ang long-term recommendations hinggil sa mga peligrong ito. 'Paramount concern' nila ang kaligtasan at magiging kalagayan ng mga maapektuhang komunidad at ito ay binigyang diin ng Team.

Idiniin nila na mabilis daw namang magagawa ang kanilang mga rekomendasyon para sa short-term na hindi naman kalakihan ang magagastos.

Para sa long-term recommendations naman, ito raw ay mangangailangan ng mas malaking pananalapi. Inihayag ng Team na ang kanilang rekomendasyon ay ibinibigay nila bilang options para makagawa anila ng informed decisions ang mga stakeholders at policy makers kung paanong matutugunan ang potential safety concerns na may kinalaman sa mga estruktura, gayundin ang pinal na desisyon na gagawin sa mga impoundments at pits.

Hindi ipinaalam sa mga tao

Hindi inilapit, ipinaalam o inilatag sa mga stakeholders o mamamayan ang alin man sa mga rekomendasyong nabanggit. Nasayang lamang ang ginastos ng Malacanang at ipinatupad ng Kapitolyo na P20-million dahil tila pagka-sumite ng nasabing report na ang titulo ay Mining Impacts on Marinduque, Engineering, Health and Environmental Issues - Final Report of the Independent Assessment Team (2004) ay tila doon na rin nagtapos ang istorya.

Kung bubusisiin ang nasabing Final Report, mayroong mga ilang 'most pressing problems at Marcopper that are causing the greatest adverse environmental impacts on the surrounding waters', ayon sa Independent Assessment Team. At ito ay talagang kagulat-gulat.

Kagulat-gulat dahil naganap na at patuloy na nagaganap pa ang kanilang pinangambahan. Iyong sitwasyon sa Maguila-guila dam/river ay maaring hindi na lingid sa mga taga-Mogpog, pero yung sitwasyon sa Makulapnit ay hindi batid ng taumbayan. Kampante dahil sa paniguro ng mga magagaling na OK na ang Boac River.

Lalong hindi natin alam yung walang humpay na pagdaloy ng acid-mine drainage sa Bol River na sa hindi inaasahang pagdiskubre kamakailan at pagkabighani ng mga kabataan (maraming salamat sa kanila), dahil sa kulay nito (cloudy blue/dark green) ay inakala nilang "busilak" - kaya't sa tuwa nila ay ibinahagi sa Facebook ang mga larawan ng kanilang paliligo, pagtatampisaw at pag-dive sa ilog na ito.


Hindi pala busilak kundi toxic/acidic kaya blue.
Photo: Jhonny Pereda

Nalaman tuloy natin ang tila inilihim na existence at seryosong sitwasyon ng Bol River. Hindi nga nagkabula ang aking naunang sapantaha.

Lumabas, ayon sa aking hindi naging madaling paghahanap at pananaliksik nitong mga huling araw, na noon pa pala (2004), naitala ng Team ang kanilang nadiskubre at pagkabahala sa Bol River. 

Tinago nga lamang ng mga kinauukulan, at kahinahinalang hindi ito ipinaalam sa bayan.

Ito ay ang mga sumusunod ayon mismo sa Independent Assessment Team:


1). Acid-rock drainage from the Tapian Pit overflow and from mine waste piles into the Makulapnit, Bol and Maguila-guila rivers, and

2) Erosion of mine wastes into the siltation impoundments on the Makulapnit, Bol, and Maguila-guila Rivers. The Maguila-guila impoundment is currently filled and allowing mineralized sediment to flow directly into the Mogpog River system, and mine wastes from the central portions of the mine site are flowing unchecked into the Bol River.  

Although the lower Makulapnit siltation impoundment is still trapping eroded mine wastes, it appears that, given sufficient time, it will eventually fill completely, allowing mine wastes to then flow unchecked from the south side of the mine site into the Makulapnit River.

Further, the potentially imminent failures (as identified by the Engineering Team) of the Makulapnit, Bol, and/or Maguila-guila Siltation Dams, coupled with the continued large-scale erosion of mine wastes into the siltation impoundments behind the dams, increases the likelihood of potentially catastrophic releases of large volumes of mineralized, acid-generating mine wastes into the Makulapnit, Bol and Maguila-guila rivers, similar to the release that occurred in 1993 from the failure of the Maguila-guila siltation dam.


Abnormalidad ng mga baha, pagguho ng matataas na lugar

Haka-haka bang maituturing ang abnormalidad na ng mga bahang nagaganap sa ating mga bayan kapag may bagyo o tuloy-tuloy na pag-ulan? Kasama na ang pagguho ng dantaon nang matataas na lugar na nasasaksihan ngayon ng ating mga mata?

Malayo ba sa katotohanan ang magpasya na dahil nga 'unchecked', walang control ang pagdaloy ng AMD sa ating mga ilog ay marami nang mumunting pagkasira at pagguho ng mga impoundments (dams) ang naganap noong mga nakaraang bagyo? Suwerte nga lamang natin dahil ang pagdaloy ng baha mula sa itaas ay tila dahan-dahan subalit malawak at nagmumula sa hindi matanaw na kalawakan ng mga apektadong lugar sa minahan? 

Pero hindi tayo masuwerte dahil sa hindi nahaharang na pagdaloy ng mga lasong-mina sa ating mga ilog araw-araw, gabi-gabi lalo na kapag may bagyo. Hindi tayo masuwerte dahil hindi rin pinag-ukulan ng sapat na pansin kung ano talaga ang tunay na sanhi ng paglamon ng ilog sa mga matataas na lugar sa Boac.


Dala marahil sa hindi pagsasapubliko ng final report ng Independent Assessment Team, tila walang nag-uugnay sa pag-guhong naganap sa Mataas-na-Bayan, Boac bilang indikasyon ng dam failure o 'release of large volumes of mineralized waste'. 
Taken December 2015 after Typhoon Nonah. Photo: Raffy Garcia

Para sa mga siyentipikong gumawa ng assessment, ang 'imminent failures' ng Makulapnit, Bol at Maguila-guila Siltation Dams, idagdag pa anila ang patuloy na malakihang pagguho ng mine wastes sa mga siltation impoundments sa likod ng mga dam, ang maaring maging sanhi ng 'potentially catastrophic releases' ng malalaking volumes ng mineralisado, maasidong lasong-mina sa mga nasabing ilog, na hindi malayo sa naganap na sa Mogpog noong 1993, ayon sa Team.

Mga realidad

Sa loob ng 20 taon ay nagkaroon na tayo ng limang presidente, hindi mabilang na DENR secretaries at mas lalong hindi mabilang na mga direktor ng Mines and Geosciences Bureau. Sa mga ahensya ng gobyerno, kapag may bagong pinuno, maaaring hindi na makita (dahil sa anumang kadahilanan), ang mga dating mas mahahalagang reports o mga dokumento na magbibigay-linaw o higit na makakatulong sa kanila para makapagpasya. 

Kaya't palaging nagsisimula ulit sa panibagong pagtatasa o imbestigasyon o umasa lamang sa mga impresyon at "feelings".

Mas masaklap na may mga taong hiyang na hiyang sa ganitong sistema dahil maaring nagagawa nilang manipulahin ang mga desisyon o kawalan ng desisyon, saan man sila makakakuha ng pansariling ganansiya.


Turn-over to new DENR sec Gina Lopez by old DENR sec Ramon Paje.
Photo: MB

Sampol yung $12-Million Escrow

Isang maliwanag na ehemplo na lamang yung $12-Million - $13-Million na inilagak ng Placer-Dome bilang escrow fund para magamit sa pagpapalinis ng Boac River. Matapos makumpirna ito ng mga nasa katungkulan, kasama na ang minahan at DENR, biglang walang alam daw ang DENR tungkol dito. 

Pinangalandakan naman ng abogado ng Marinduque na ang escrow raw ay isang alamat at walang ganung salaping magagamit para maayos ang kinasapitan ng ilog. 

Sa huli ay nadulas ang isa pang abogado ng lalawigan sa pakikipag-usap sa stakeholders at inamin na kasama na raw ang halagang iyon sa alok ng Barrick. Sa mga pribadong pulong naman kasama ang mga opisyal ng lalawigan ay hindi pala inilihim na kasama nga ang escrow doon sa alok at nagdagdag na lamang pala ng kaunting halaga ang kumpanya para maging $20-Million.

Mabuti na lamang at naunawaan ng mga Marinduqueno ang panglilinlang na ginagawa sa kanila, kayat may puwersa ang matinding pagtanggi sa imoral na alok.


Kuha sa Gasan sa pagbisita ni DU30. Photo: Dahlia N. Itturalde

May bagong pag-asa baga?

Maraming naniniwala na may bagong pag-asa dahil mismong ang bagong Pangulong Rodrigo Duterte sa isang pahayag sa telebisyon ay mismong nagbanggit ng tungkol sa sinapit ng ating islang-lalawigan sa kamay ng iresponsableng pagmimina. Maraming naniniwala na may magaganap na makabubuti para sa mga Marinduqueno at higit na ikapapasalamat ito ng mga kalipunang sibil na walang tigil sa kanilang ipinaglalaban para sa kalikasan at para sa tao. 

Sana nga, sa  wakas.

Susong Dalaga Hill

Susong Dalaga Hill
Susong Dalaga Hill from Bagtasan isthmus

Date and Time

Blog Archive

Total Pageviews

Popular Posts

Blog Log

Followers

Networked Blogs

Space Weather

Space Weather
What's up in space

Categories

ACCOMMODATION Adeline Angeles ADVENTURE SERIES ALAIN MADRIGAL ALLAN VELASCO AMOINGON ARAW NG MARINDUQUE ARCHAEOLOGY Argao AWARENESS BAGTINGON Bahaghari BANTAY-KASO Barrick Gold BATTLE OF MASAGUISI BATTLE OF MORIONS BATTLE OF PAYE BATTLE OF PULANG LUPA BELLAROCCA ISLAND Bishop Marcelino Antonio Maralit Jr Bishop Reynaldo Evangelista BOAC BOAC CATHEDRAL BUENAVISTA BULONG Bunganay BUTTERFLY CAPITOL BUILDING CAPITOL CHOIR Cardinal Ricardo Vidal CARMENCITA REYES CAWIT PORT CBCP CEMETERIO DE TAMPUS CENSORSHIP CHANGE CINEMALAYA CLIMATE CHANGE COA Report COLONIAL HOUSES Conflict CONG. LORD ALLAN VELASCO CORRUPTION CORY AQUINO Curt Shepard DISASTER DONA PAZ DPWH DR. ANTONIO UY DTI DUTERTE EARTHQUAKE ECO-TOURISM EDSA Elections 2010 Elections 2013 Elections 2016 ELI OBLIGACION ENVIRONMENT EVENTS EXTREME MARINDUQUE FEATURED SITES GASAN GASANG-GASANG FESTIVAL GASPAR ISLAND GOV. BONG CARRION Guisian HEALTH HERMENEGILDO FLORES Hinanggayon HINULUGAN FALLS HOBIE HOLY WEEK JOSE F. ALVAREZ JOSEPH EMIL BIGGEL Joseph Laban JR LABRADOR Kalesayahan KALUTANG KURAY LAYLAY LETTER TO GOVERNOR LONGHINO Lorna-Quinto Velasco LUBANG FAULT LUZON DATUM OF 1911 Mabusay Falls MACEC MALINDIG Maniwaya Marcopper MARELCO MARINDUQUE AIRPORT MARINDUQUE AKIN KA MARINDUQUE CULTURE MARINDUQUE ELECTIONS 2013 MARINDUQUE FIRST SATURDAY MOVERS MARINDUQUE HISTORY MARINDUQUE HISTORY CONFERENCE MARINDUQUE INFRA PROJECTS Marinduque Politics MARINDUQUE STATE COLLEGE MARINDUQUE TOURISM MARINDUQUE VIDEO MARTIN LARDIZABAL MAXIMO ABAD MIMAROPA MOGPOG MORIONES 2009 MORIONES FESTIVAL Moriones Festival '10 Moriones Festival '12 MORIONES FESTIVAL 08 MORIONES FESTIVAL 09 MORYONAN MSC SAMBAYANG SINING LAHI MUTYA NG MARINDUQUE Myke Magalang NCCA NORWEGIAN MISSION ALLIANCE PASTORES PASYONDULA PASSION PLAY Paye PEOPLE PERCIVAL MORALES PH HISTORY PHILIPPINE ARTS FESTIVAL Places PNP Poctoy Beach Pope Francis Pork Barrel POWER OUTAGE Pres. Benigno S. Aquino PRESIDENT DUTERTE PRRM PUTONG RAMON MADRIGAL Raymond Go ROBERTO MADLA Romulo Bacorro Russel Madrigal SAKAMAR SAN ISIDRO CAVE Sangguniang Panlalawigan Sawi Sayao Bay SCUBA DIVING SEA TRAVEL SCHEDULES SEAIR SENEN LIVELO Silangan South China Sea SPACE STA. CRUZ STATE OF THE PROVINCE ADDRESS STTC ASSEMBLY Susong Dalaga Hill TARUG CAVE TEATRO BALANGAW TEOFILO N. ROQUE TON MONTEAGUDO TORRIJOS TOTO NEPOMUCENO Treasure Hunt TRES REYES ISLANDS TRIVIA Tumagabok Falls TYPHOON "FRANK" TYPHOON "ONDOY" Typhoon NinaPH VERDE ISLAND PASSAGE Vicky Lao-Lim VIVA MARINDUQUE 2008 VIVA MARINDUQUE 2009 VIVA MARINDUQUE REPORT WALANG SUGAT WEEKLY MARINDUQUE WEN VELASCO WORLD WW2 WW3 YESHUA YOOK

Quick news, photos, videos, culture, tourism, history and all that there is on the island of Marinduque, Philippines. "VIVA MARINDUQUE!" www.marinduquegov.blogspot.com

Marinduque Rising | www.marinduquegov.blogspot.com | (c) 2007. Powered by Blogger.